De gevangenisstraf is de meest toegepaste straf met de grootste impact. De publieke opinie eist vaak met veel passie de toepassing van deze straf en dit krijgt weerklank in allerhande media. Ondanks de hoge recidivegraad blijft de gevangenisstraf de referentiestraf. De wet moet nageleefd worden, slachtoffers moeten schadeloos worden gesteld, elke burger moet kunnen rekenen op voldoende veiligheid, maar elke burger moet ook een beroep kunnen doen op een rechtssysteem dat de rechten van de mens respecteert.

Elke poging om alternatieve maatregelen toe te passen (halve detentie, plaatsing onder elektronisch toezicht, voorwaardelijke invrijheidstelling, enz.) door magistraten die bezorgd zijn om de waardigheid van zowel slachtoffer als dader, en om hun toekomst, kan enkel slagen met de steun van een goed geïnformeerde publieke opinie. Vandaar het belang van de nationale dagen van de gevangenis.

Op voorstel van enkele leden van de Commissies van Toezicht heeft de Centrale Toezichtsraad voor het Gevangeniswezen het initiatief genomen om de nationale dagen van de gevangenis te organiseren, naar het voorbeeld van wat in Frankrijk al een twintigtal jaar gebeurt.

Wettelijke bepalingen

De deelnemende organisaties en verenigingen, die actief zijn op het vlak van de begeleiding of de verdediging van de rechten van gedetineerden, handelen op basis van de volgende internationale regels en wettelijke bepalingen:

  •  de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens;
  • het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens;
  • de Europese Gevangenisregels van 11 januari 2006 van de Raad van Europa;
  • de Basiswet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden;
  •  ...

De waarden

 De deelnemers aan dit project onderschrijven de volgende waarden:

  • menselijkheid: zij erkennen dat gedetineerden niet mogen worden herleid tot het misdrijf dat zij hebben gepleegd;
  • respect: zij verbinden zich ertoe de identiteit, de herkomst, de overtuiging en de mening van iedere gedetineerde te respecteren;
  • gerechtigheid: zij verzetten zich tegen elke vorm van willekeur binnen de penitentiaire inrichting;
  • rechtsburgerschap: zij stemmen in met het beginsel dat de gedetineerde aan geen andere beperkingen van zijn politieke, burgerlijke, sociale, economische of culturele rechten mag wordt onderworpen dan deze die voortvloeien uit de strafrechtelijke veroordeling of uit de vrijheidsbenemende maatregel (overeenkomstig artikel 6, § 1 van de Basiswet van 12 januari 2005);
  • solidariteit: zij engageren zich opdat eenieder een plaats zou hebben in de samenleving.

Gemeenschappelijk thema

 De deelnemers kiezen elk jaar een gemeenschappelijk thema dat als leidraad zal dienen om evenementen te organiseren:

  • deze evenementen (Animaties, debatten, conferenties, tentoonstellingen, filmvoorstellingen, … ) zijn zowel bestemd voor gedetineerden als voor een breed publiek;
  • het thema voor 2020 is " Altijd in quarantaine”.
  • de dagen 2020 vinden plaats van 20 november to 6 december 2020.

 De georganiseerde evenementen hebben tot doel:

  •  te sensibiliseren, te informeren en voorstellen te doen met betrekking tot de strafrechtelijke en penitentiaire problematiek;
  • vragen te stellen rond de zin en de rol van de gevangenis.

Stuurgroep

 Een stuurgroep, bestaande uit volgende deelnemers, organiseert de dagen

  • Concertation des associations actives en prison (CAAP)
  • ADEPPI
  • APO Accueil Protestant, service d’aide aux justiciables
  • Fondation pour l’assistance morale aux détenus - Stichting voor Morele Bijstand aan Gevangenen (FAMD-SMBG)
  • Het Huis Van de Mens Brussel
  • Aumônerie catholique francophone
  • Centre d’action laïque (CAL)
  • Rizome-Bxl
  • GENEPI
  • Province de Namur, Service Culture
  • SIREAS
  • Compagnie Gambalo
  • Compagnie Buissonnière
  • CAL Charleroi
  • CAL-Luxembourg
  • CAL Namur
  • Ligue des droits humains (LDH)

 Iedere organisatie die de waarden van dit charter deelt, is welkom om deel te nemen aan de gevangenisdagen.